Kerkpad van 't Sou, Warns naar Bakhuizen.

a. Beschrijving
Dit is van origine een pad dat niet alleen door kerkgangers gebruikt werd maar door iedereen die van 't Sou te Warns en Bakhuizen vice versa moest lopen Gemakshalve hebben we dit een kerkepad genoemd. De loop is op de kaart goed te zien. Het is een van de echte historische paden.
Het eerste deel loopt langs een tochtsloot. Daarna komen we bij breed water met een betonnen brug die gebouwd is begin 20ste eeuw. Deze brug ligt over een vaarwater dat van origine een vaarwater voor de vrachtvaart was met aan het eind tegen de zeedijk aan een zwaaikom.
Helaas is het niet mogelijk deze brug te gebruiken. Daarom zal er een loopbrug over dit vaarwater moeten komen.
Vervolgens loopt men weer langs een brede sloot oostwaarts. Dit was de oorspronkelijke zeedijk, eigendom van het waterschap. Helaas is deze tijdens de ruilverkaveling ook gevlakt en toebedeeld aan de boeren met aanliggend land.
Als men dit pad volgt, komt men uit op een stukje van de oude zeedijk dat gespaard is gebleven. Dit sluit aan op het wandelpadenstelsel rond Bakhuizen met een aftakking naar Mirns.
b. Aantrekkelijkheid
Dit is een zeer aantrekkelijk pad. Als men halfweg is, waant met zich buiten de wereld. Bebouwing en wegen zijn ver weg. De rust is betoverend omdat alle lawaai dusdanig ver weg is dat men dit niet hoort. Het enige geluid is natuur.
(Behoudens zo nu en dan een agrariër die zijn land bewerkt.) Dit soort plekken is in ons dichtbevolkte Nederland zeldzaam.
Wat niet onvermeld mag blijven is dat men een eendenkooi en een klein natuurgebied op afstand passeert.
Het uitzicht is adembenemend ruim met aan de horizon Warns, Bakhuizen, Hemelum en Mirns en dichtbij de eendenkooi.
Dit is een pad dat bewandeld is door onze voorouders met meestal een ander doel
dan vermaak, maar deze hebben ongetwijfeld ook oog gehad voor de entourage.

c. Eendenkooi
Men mag het een wonder noemen dat men daar mag lopen. Een eendenkooi heeft zgn. kooirecht. Dat houdt in dat men zich niet mag bevinden in een straal van 1200 meter rondom de kooi. (Behoudens de boeren die hun land moeten bewerken.) Na lang overleg is het gelukt het pad vrij te stellen van dit recht. Dit was met name moeilijk omdat de eigenaar hierin niet gemakkelijk is. (Bakhuizen heeft dit niet kunnen realiseren, ofschoon de eigenaar in Bakhuizen woont.)

d. Morfologie
Dit pad heeft een interessante morfologie. Men loopt van de ene eindmorene, stammend uit de laatste ijstijd naar de andere (Warns en Bakhuizen). Het tussen-liggend gebied is vroeger afwisselend water en land geweest. In tijden van water was het een stroomgat. Hier is een einde aan gekomen toen de hoge dijk tussen Rode Schuur en Mirns is aangelegd. (Vandaar dat dit stuk kaarsrecht is.) De bovenbe-schreven oude zeedijk had de functie de zee te keren, maar was daarvoor veel te laag.
De route die men volgt begint op een keileemrug en gaat langzaam over in soms zeeklei en knipklei met hier en daar zeezand. Het middelste stuk is het langste nat gebleven en daar heeft zich een veengebied ontwikkeld. Vandaar ook het bovengenoemd kleine natuurgebied. Het omliggende land hier is ook in hoofdzaak veen. Richting Bakhuizen vindt de reeks grondsoorten in omgekeerde volgorde plaats. Daardoor is het voor de landbouw niet het ideale gebied.

e. Verdeling taken.
Het pad loop gedeeltelijk in de gemeente Nijefurd en de gemeente Gaasterlân-Sleat. Wij hebben ons deel en het kooirecht voor onze rekening genomen. Na uitgebreid overleg met de werkgroep Bakhuizen zorgt deze voor het Gaasterlânse deel.

f. Categorie.
Historisch pad.
____________________________________________________________________________________
't Sou, Warns - Rea Klif


a. Beschrijving
Het pad verbindt, zoals de titel al aangeeft, Warns met het Rode Klif. Dit pad is ook een heel oud pad dat als verbindingspad dienst deed tussen het Sou en het Rode Klif. Het is een historisch pad. Het eerste stuk van het pad is aangegeven op de kaart. Dit is het gedeelte vanaf Warns. Onderaan het Rode Klif is er in overleg met de landeige-naar voor gekozen noordwaarts om het klif te lopen. Dit in een ruimere boog dan is aangegeven op de kaart. Men komt dan uit onderaan de zgn. "Holle Wei". Deze staat ingetekend op de kaart, hoewel ongenummerd. Via de Holle Wei loopt men het Rode Klif op en kan daar genieten van het uitzicht.
Aansluiting vanaf ‟t Sou is nog in ontwikkeling: Of door het land vanaf de boerderij van Folkertsma naar het perceel van Jongstra.
Een eveneens haalbare optie is het pad door het bosje van SBB te laten lopen. Hierop wordt later nog teruggekomen onder het hoofdstuk "Adviezen" punt c.

b. Holle Wei
De Holle Wei is openbaar, maar wordt niet meer gebruikt. Wel is dit het prototype pad wat in Gaasterlân bestond als zandpad. Dit wil zeggen een ver ingesleten pad in het landschap met aan weerszijden taluds. Het talud is van een arme grondsoort, dat niet wordt bemest. Dit resulteert in een hele gevarieerde en interessante vegetatie. (Wat zichtbaar is zijn de vele leeuwenbekjes en blauwe klokjes, maar als met beter kijkt is de veelzijdigheid van de vegetatie groot.)

c. Aantrekkelijkheid
Dit is vanuit een aantal aspecten een heel leuk pad. Het pad biedt de mensen een rondje te lopen vanuit 't Sou te Warns via Laaxum en een rondje via de verkeerde weg over Skarl. (Overigens kan men op elk punt deze route beginnen, Laaxum, Rode Klif, Skarl en Warns.)
Daarnaast komt men op het Rode Klif. Dit is het hoogste natuurlijke punt rond het IJsselmeer en Markermeer. Bij matig zicht ziet men Enkhuizen, Andijk en Medemblik. Bij goed zicht ziet men de hele horizon rondom het IJsselmeer vanaf de Noordoostpolder met daarin Urk en verder de cirkel rond tot de gedenknaald op de Afsluitdijk. Aan landzijde is het uitzicht mooi. Sinds de ruilverkaveling zijn er veel bomen aangeplant en hierdoor wordt het uitzicht beperkt. Voor 1970 kon men 360 graden rondom kijken waarbij men aan landzijde alle dorpen in de regio zag (Stavoren, Molkwerum, Koudum, Hemelum gedeeltelijk, Bakhuizen, Mirns en Laaxum). Ook zag men de zeilboten op de Morra.
Een punt dat ook weer telt dat je weet de verplichte schreden te volgen van de mensen in vroegere dagen.

d. Categorie.
Historisch pad
___________________________________________________________________________________
Warnser brug naar de Bakhuister brug via de polderdijken (jaagpad)
 
a. Inleiding
Deze route is deels geheel historisch en deels half historisch. Het stuk vanaf de Warnser Brug naar de Geeuw was het vroegere jaagpad van de Warnser Vaart. Een deel dat hierop volgt is van na de ruilverkaveling. Ten tijde van de ruilverkaveling is een deel van de polderdijk naar de Morra en de Geeuw verlegd. Het gebied was voordien "butlan". Dit stond 's winters vaak onder water als overloopgebied. De oude polderdijk liep veel meer landinwaarts, maar werd wel als looppad gebruikt. (U ziet dat het huidige principe van het waterschap van overloopgebieden niet zo nieuw is als men doet voorkomen. In Friesland waren vroeger veel overloopgebieden om de plotselinge neerslag op te vangen.)
Resumé: Het pad is historisch, behoudens het deel aan de Geeuw, dat door de ruilverkaveling is verlegd.

b. Beschrijving
Het pad begint bij de Warnser brug. Naast de Warnser burg oostwaarts ligt nu een jachthaven en een klein park met recreatiewoningen, voorzien van een insteekhaven. Daarom is op de kaart ook duidelijk te zien dat men hierom heen moet lopen. Men loopt het weggetje op van het huizenparkje en gaat vlak voor het begin van dit woonparkje een hek door waardoor men aan de oostkant komt van de insteekhaven. Men loopt langs de insteekhaven en komt zo op en naast de dijk van de Warnser vaart. Deze is kaarsrecht maar dit is een kort stuk. Daarna komt men langs de Geeuw, het meertje tussen de Morra en de Warnser vaart. Men loopt dan in een rondje van ca. 150 graden rond de Geeuw. Daarna komt men aan de borders van de Morra. Dit is ook goed op de kaart te zien. Als men dat stuk voorbij is, komt men aan bij de polderdijk van de Bakhuister vaart, een hele oude vaart, bedoeld voor vrachtvervoer en waterafvoer. Op dit moment heeft Bakhuizen weer een jachthaven en de schepen varen door dit kanaal het Friese Merengebied in. Daarna komt men bij de Bakhuister brug aan en vervolgt het fietspad richting Warns.

c. Aantrekkelijkheid
De aantrekkelijkheid van dit pad is zeer divers. Het begint met de niet zo interessante Warnser Vaart sinds het gemaal in Stavoren is gebouwd. Desondanks kan men ge-nieten van het toch weidse landschap en de voorbij varende boten. Het interessantste stuk volgt hierop langs de Geeuw. Dit is voormalig butlan. De waterkant is interessant deels omdat men ook door het landschap loopt waarbij een deel van het butlan gespaard is gebleven (was niet rendabel). Links heeft men een strook butlan met een zeer gevarieerde vegetatie voor degene die daar oog voor heeft. Achter dit butlan varen de motor- en zeilboten. Rechts ziet men het weidse landschap richting Warns, met wel moderne landbouw maar toch is de charme van weidsheid gebleven. Men passeert de plaats waar vroeger de doopsgezinde schuilkerk stond. Hier is in het landschap niets van terug te vinden. We zijn bezig de exacte locatie te bepalen en dit gaat lukken. Daarna loopt men langs de Bakhuister vaart met zijn lange geschiedenis met voorbijtrekkende skûtsjes . Het laatste stuk van dit pad is het fietspad naar Warns. Dit is niet bijzonder. Wat wel bijzonder is dat dit pad met een zeer brede strook is gescheiden van de autoweg, zodat de auto's veel minder storend zijn in vergelijking met een normaal fietspad langs een autoweg. Pad 60 is een relatief lang pad, maar het voordeel daarvan is dat de wat actievere wandelaar hier aan zijn trekken komt. Vormt een mooie verbinding door het land met Hemelum en wellicht in de toekomst met Bakhuizen.

d. Categorie
Deels is het een historisch pad, deels een gewenst nieuw pad, waarbij het historische deel met afstand het grootste deel vormt.